Scaphoid fractuur
Een breuk aan de pols door een ongeval komt vaak voor. Meestal gaat het om een breuk in het scaphoid, een klein botje in de handwortel. Deze breuk ontstaat vaak wanneer iemand valt en daarbij de hand uitstrekt om de val op te vangen. De breuk komt vaak voor aan de duimzijde van de pols. Als u op het kuiltje aan de onderkant van uw duim drukt en dit pijnlijk is, kan dit wijzen op een scaphoid fractuur.
Oorzaak
De oorzaak van een scaphoid fractuur is meestal een ongelukkige val waarbij de hand wordt uitgestrekt om de val op te vangen.
Behandeling
Als er een verdenking is van een scaphoid fractuur, wordt meestal een gipsverband aangelegd zodat de breuk kan genezen. De genezing duurt doorgaans tussen de 6 en 12 weken, afhankelijk van de ernst van de breuk.
Als na vier maanden blijkt dat de breuk niet goed geneest, kan een operatie nodig zijn. Tijdens de operatie worden de gebroken botdelen met schroeven aan elkaar gezet om het bot goed te laten genezen.
Veelgestelde vragen
Wat is een scaphoid fractuur?
Een scaphoid fractuur is een breuk in het scaphoidbot, een van de acht kleine botten in de pols die deel uitmaken van de handwortel. Het scaphoidbot ligt aan de duimzijde van de pols en is betrokken bij de beweging van de pols en de hand. Dit bot is belangrijk voor de stabiliteit en mobiliteit van de pols. Scaphoidfracturen ontstaan vaak door een val op een uitgestrekte hand, waarbij de pols in een onnatuurlijke positie terechtkomt (bijvoorbeeld naar achteren of naar binnen buigen).
Symptomen:
- Pijn aan de duimzijde van de pols, vooral bij belasting of beweging.
- Zwelling en gevoeligheid rond het scaphoid.
- Soms moeilijkheid met het bewegen van de pols of de duim.
Hoe wordt deze fractuur gediagnosticeerd?
De diagnose van een scaphoid fractuur begint meestal met een grondige anamnese en lichamelijk onderzoek. Als de patiënt typische symptomen heeft, zoals pijn aan de duimzijde van de pols na een val, wordt meestal een röntgenfoto gemaakt. Het kan soms moeilijk zijn om de breuk direct op de röntgenfoto te zien, vooral als de fractuur klein of net begonnen is. In dit geval kunnen aanvullende beeldvormende onderzoeken nodig zijn, zoals:
- MRI (Magnetic Resonance Imaging): Dit kan helpen om vroege fracturen of botbeschadigingen te visualiseren die mogelijk niet op een röntgenfoto te zien zijn.
- CT-scan (Computed Tomography): Dit geeft gedetailleerdere beelden van het bot en helpt om de exacte locatie van de breuk vast te stellen.
Hoe wordt een scaphoid fractuur behandeld?
De behandeling van een scaphoid fractuur hangt af van de ernst en de locatie van de breuk. Er zijn twee hoofdopties:
- Conservatieve behandeling (gips): Voor niet-verplaatste of stabiele breuken wordt vaak gekozen voor het dragen van een gipsverband, meestal 6 tot 8 weken. Het gips helpt de botten in de juiste positie te houden terwijl ze genezen.
- Chirurgische behandeling: Bij verplaatste fracturen of wanneer een breuk niet goed geneest, kan een operatie nodig zijn. Dit kan inhouden dat het bot wordt vastgezet met schroeven of een plaat. In sommige gevallen, als er sprake is van een avulsiefractuur (waarbij een stuk van het bot wordt losgetrokken), kan een stuk bot worden verankerd.
Wat zijn de complicaties?
Er kunnen verschillende complicaties optreden bij een scaphoid fractuur:
- Nonunion of vertraagde genezing: Omdat het scaphoidbot slecht doorbloed is, kan het moeilijk zijn voor het bot om goed te genezen. Dit kan leiden tot een ‘nonunion’, waarbij de botdelen niet goed aan elkaar groeien.
- Osteonecrose: Als de bloedtoevoer naar het bot ernstig wordt belemmerd door de fractuur, kan het bot afsterven, wat resulteert in osteonecrose. Dit komt vaker voor bij breuken van de schacht van het scaphoid (het midden van het bot).
- Artrose: Als de fractuur niet goed geneest, kan dit leiden tot langdurige pijn en stijfheid in de pols, wat kan resulteren in polsartrose op de lange termijn.
Hoelang duurt het herstel?
De duur van het herstel hangt af van de ernst van de breuk en het type behandeling:
- Conservatieve behandeling (gips): Bij een niet-verplaatste fractuur kan het herstel tussen de 6 en 12 weken duren. Gedurende deze tijd is het belangrijk om de pols in rust te houden en het gips niet te verwijderen zonder medische toestemming.
- Chirurgische behandeling: Als een operatie nodig is, kan de genezing langer duren. Meestal duurt het herstel na een operatie tussen de 8 en 16 weken, afhankelijk van het type ingreep en de genezing van het bot.
- Fysiotherapie: Na de gipsbehandeling of operatie wordt vaak fysiotherapie aanbevolen om de kracht en flexibiliteit van de pols te herstellen. Dit kan extra tijd kosten, afhankelijk van de vooruitgang.
Kan een scaphoid fractuur later gevolgen hebben voor de polsfunctie?
Ja, een scaphoid fractuur kan op de lange termijn gevolgen hebben voor de polsfunctie. Als de fractuur niet goed geneest, kan dit leiden tot:
- Chronische pijn: Dit kan optreden als gevolg van het niet goed genezen van de breuk of bij de ontwikkeling van artrose.
- Beperkingen in beweging: Zelfs als de breuk goed geneest, kan de mobiliteit van de pols verminderd zijn, vooral als de artrose zich ontwikkelt.
- Verlies van gripkracht: In sommige gevallen kan de kracht van de hand of de pols verminderd zijn, wat het vermogen om dagelijkse taken uit te voeren beïnvloedt.
Een goed en tijdig behandeld herstel kan echter het risico op dergelijke complicaties aanzienlijk verminderen. Een scaphoid fractuur kan dus behoorlijk complex zijn, vooral als het om een niet-verplaatste fractuur gaat die moeilijk te zien is op röntgenfoto’s. Vroege en juiste behandeling is belangrijk om complicaties te voorkomen.